Sosna pinia

Pinus pinea

Sosna pinia jest gatunkiem typowym dla krajobrazów śródziemnomorskich, występuje naturalnie na całym północnym wybrzeżu Morza Śródziemnego. Wygląd sosny pinii znacząco zmienia się z wiekiem. Młode drzewa rosną strzeliście, później tworzą rozłożystą koronę, a ostatecznie przybierają pokrój parasolowaty, z płaską, szeroką koroną, ulistnioną jedynie na wierzchołku. Wysokość dorosłych drzew sięga 25-30 m.

Charakterystyczną cechą gatunku jest także to, że przez długi okres, nawet przez 10 lat, roślina wytwarza jedynie igły juwenilne (młodociane), u większości sosen spotykane tylko u jednorocznych siewek. Igły młodociane są miękkie i niebieskozielone, krótkie i wyrastają pojedynczo bezpośrednio z pędu. Dopiero u starszych egzemplarzy pojawiają się igły właściwe: długie (ok. 15 cm), sztywne, kłujące, ciemnozielone, wyrastające po 2 z krótkopędu.

Na uwagę zasługują także szyszki sosny pinii: twarde, o grubych łuskach, o długości do 12 cm i szerokości (po rozłożeniu łusek) do 10 cm. Szyszki dojrzewają w ciągu 3 lat i zawierają jadalne nasiona nazywane orzeszkami piniowymi lub piniolami. Orzeszki piniowe są tradycyjnie uznawane za wartościowy pokarm człowieka i właśnie dla orzeszków zakładano już od dawna lasy piniowe. Orzeszki piniowe są także składnikiem oryginalnego włoskiego pesto.

Wymagania:
Pochodząca z łagodnego klimatu sosna pinia nie jest w pełni mrozoodporna. Najmłodsze egzemplarze najlepiej zimować w jasnym, ale chłodnym pomieszczeniu, kilkuletnie drzewka, po posadzeniu do gruntu i odpowiednim osłonięciu powinny przetrwać typową polską zimę. Starsze okazy nabierają względnej odporności i w zacisznym, osłoniętym miejscu mają szansę na przeżycie zimy bez zabezpieczeń.
Poza wymaganiami termicznymi, sosna pinia jest łatwa w uprawie, toleruje słabe, piaszczyste gleby, znosi okresową suszę. Źle rośnie w cieniu, wymaga stanowiska słonecznego.

Zastosowanie:
Młode okazy sosny pinii można spotkać jako propozycję domowych miniaturowych, oryginalnych choinek. Zwykle dobrze znoszą one warunki panujące w pomieszczeniach, nawet ogrzewanych, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej wilgotności powietrza.
Starsze drzewka nadają się także do ogrodów, chociaż ich zimowanie w Polsce, zwłaszcza w przypadku ostrzejszych zim, może okazać się zawodne.