Żółtodrzew amerykański

Zanthoxylum americanum

Pochodzący z Ameryki Północnej żółtodrzew, nazywany – podobnie jak pozostałe żółtodrzewy – pieprzem syczuańskim lub pieprzowcem. Naturalnie rośnie w lasach i wilgotnych wąwozach, ale także na zboczach gór i urwiskach. Zwykle jest krzewem nie przekraczającym 3-4 m wysokości, chociaż w pewnych warunkach może także rosnąć w formie drzewa dorastającego nawet do 8 m wysokości i szerokiej, rozłożystej koronie. Może rozrastać się przez odrosty korzeniowe i tworzyć zarośla.
Pędy żółtodrzewu amerykańskiego są uzbrojone w ciernie. Liście złożone pierzaście, nieparzysto, ciemnozielone i błyszczące. Liście jesienią przebarwiają się na ładny, złotożółty kolor.
Gatunek kwitnie wczesną wiosną, przed rozwojem liści. Kwiaty pojawiają się w rozgałęzieniach pędów, są niepozorne i mało widoczne, za to pachnące i miododajne. Żółtodrzew amerykański jest gatunkiem dwupiennym, co oznacza, że kwiaty żeńskie i kwiaty męskie występują na osobnych egzemplarzach. Owoce zawiązują się tylko na egzemplarzach żeńskich, w obecności zapylaczy tj. kwitnących egzemplarzy męskich.
Owoce żółtodrzewu amerykańskiego dojrzewają późnym latem, są kuliste i mięsiste, mają kolor czerwonobrązowy. Mają ostry smak i po wysuszeniu mogą być traktowane jako przyprawa – pieprz syczuański.
Cała roślina (korzenie, pędy wraz z korą, liście, kwiaty i owoce) jest aromatyczna i wydziela przyjemny, orzeźwiający, cytrynowy zapach.

Wymagania:
Gatunek o dużej mrozoodporności (USDA 4), dobrze znoszący mrozy przekraczające -30 st. C. Żółtodrzew amerykański jest łatwy w uprawie i niewymagający, najlepiej rośnie na glebach żyznych i świeżych, ale także świetnie znosi suszę. Nadaje się do uprawy w całej Polsce.

Zastosowanie:
Roślina rzadka i niespotykana, w Polsce traktowana jeszcze jako ciekawostka. Ale ze względu na niskie wymagania oraz atrakcyjny wygląd i zapach, z powodzeniem może być powszechnie uprawiany w ogrodach przydomowych i w parkach. Doskonale nadaje się na żywopłoty obronne. Pachnące owoce mogą być stosowane do aromatyzowania i przyprawiania potraw. Żółtodrzew amerykański jest także cenną rośliną miododajną.
W USA żółtodrzew amerykański jest znany jako “toothache tree” czyli “drzewo bólu zęba”. Ta lokalna nazwa związana jest z tym, że Indianie wykorzystywali odrętwiające działanie owoców i kory i żuli je, by uśmierzyć ból zębów. Ściągające działanie żółtodrzewu amerykańskiego wykorzystywano także w leczeniu innych dolegliwości.