Najpopularniejsze drzewa iglaste rosnące w Polsce – gatunki, odmiany i charakterystyka
Drzewa iglaste są jednym z najważniejszych elementów krajobrazu przyrodniczego Polski. Występują zarówno w naturalnych ekosystemach leśnych, jak i w parkach, ogrodach czy zieleni miejskiej. Charakteryzują się obecnością igieł zamiast liści, produkcją nasion w szyszkach oraz dużą odpornością na trudne warunki klimatyczne.
W polskich lasach dominują przede wszystkim gatunki z rodziny sosnowatych (Pinaceae), takie jak sosny, świerki, jodły i modrzewie. Spotkać można również przedstawicieli innych rodzin, między innymi cisów (Taxaceae) oraz cyprysowatych (Cupressaceae) – w tym jałowce.
Poniżej znajduje się szczegółowy przegląd najpopularniejszych drzew iglastych rosnących w Polsce wraz z ich odmianami oraz krótką charakterystyką.
Sosny (Pinus)
Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris)
Sosna zwyczajna jest najczęściej spotykanym drzewem iglastym w Polsce i stanowi podstawę wielu drzewostanów leśnych. Może osiągać wysokość nawet 40–45 metrów. Charakterystyczna jest jej pomarańczowa kora w górnej części pnia oraz długie, szarozielone igły zebrane po dwie.
Drzewo to jest wyjątkowo odporne na suszę, mróz oraz ubogie gleby, dlatego często rośnie na terenach piaszczystych i suchych. Sosna zwyczajna ma duże znaczenie gospodarcze – jej drewno wykorzystywane jest w budownictwie, stolarstwie i przemyśle papierniczym.
Popularne odmiany sosny zwyczajnej:
Fastigiata – odmiana o wąskim, kolumnowym pokroju
Watereri – niewielkie drzewo o kulistej koronie
Globosa Viridis – wolno rosnąca, gęsta odmiana ogrodowa
Aurea – odmiana o złotawym zabarwieniu igieł zimą
Beuvronensis – bardzo wolno rosnąca forma karłowa
Sosna czarna (Pinus nigra)
Sosna czarna pochodzi z południowej Europy, ale dobrze zadomowiła się w Polsce. Wyróżnia się bardzo ciemnymi, sztywnymi igłami oraz grubą, spękaną korą. Dorasta do około 30-40 metrów wysokości.
Jest bardzo odporna na suszę, zanieczyszczenia powietrza oraz silne wiatry, dlatego często sadzi się ją w miastach, parkach i wzdłuż dróg.
Popularne odmiany sosny czarnej:
Fastigiata – o kolumnowej koronie
Green Tower – wąska, strzelista forma
Nana – karłowa odmiana ogrodowa
Oregon Green – gęsta i intensywnie zielona
Sosna kosodrzewina (Pinus mugo)
Kosodrzewina to niski, krzewiasty gatunek sosny naturalnie występujący w górach, szczególnie w Tatrach i Sudetach. Tworzy gęste zarośla chroniące glebę przed erozją.
Roślina ta jest bardzo odporna na mróz, silne wiatry i trudne warunki górskie. Z tego względu chętnie sadzona jest także w ogrodach skalnych.
Popularne odmiany kosodrzewiny:
Mops – kulista, bardzo gęsta odmiana
Pumilio – rozłożysta forma krzewiasta
Winter Gold – zimą igły przybierają złotą barwę
Humpy – bardzo niska odmiana ogrodowa
Ophir – dekoracyjna odmiana zmieniająca kolor zimą
Sosna limba (Pinus cembra)
Limba to górski gatunek sosny naturalnie występujący w Tatrach. Drzewo to rośnie wolno i osiąga wysokość do około 25 metrów.
Charakterystyczną cechą limby są miękkie igły zebrane po pięć oraz duże, ozdobne szyszki. Jest to gatunek bardzo odporny na niskie temperatury i silne wiatry.
Odmiany sosny limby:
Glauca – odmiana o srebrzystoniebieskich igłach
Compacta – wolno rosnąca forma ogrodowa
Świerki (Picea)
Świerk pospolity (Picea abies)
Świerk pospolity jest jednym z najważniejszych gatunków drzew leśnych w Polsce. Tworzy rozległe lasy zwłaszcza w górach i północno-wschodniej części kraju.
Drzewo to może osiągać wysokość nawet 40-50 metrów. Ma stożkowaty pokrój oraz zwisające szyszki. Igły są krótkie, sztywne i ciemnozielone.
Popularne odmiany świerka pospolitego:
Nidiformis – niska odmiana o kształcie gniazda
Inversa – o zwisających gałęziach
Acrocona – tworzy czerwone szyszki na końcach pędów
Little Gem – bardzo karłowa odmiana ogrodowa
Cupressina – wąska, kolumnowa forma
Świerk kłujący (Picea pungens)
Świerk kłujący pochodzi z Ameryki Północnej i jest bardzo popularny w parkach oraz ogrodach. Najbardziej charakterystyczne są jego srebrzyste lub niebieskawe igły.
Drzewo to dorasta do około 30 metrów wysokości i ma regularny, stożkowaty pokrój.
Popularne odmiany świerka kłującego:
Glauca – klasyczna odmiana o srebrzystych igłach
Hoopsii – intensywnie niebieskie igły
Koster – bardzo dekoracyjna odmiana parkowa
Białobok – młode przyrosty są kremowo-żółte
Iseli Fastigiata – kolumnowa forma
Świerk serbski (Picea omorika)
Świerk serbski jest jednym z najbardziej eleganckich drzew iglastych. Charakteryzuje się wąską, smukłą koroną oraz dwubarwnymi igłami – zielonymi z góry i srebrzystymi od spodu.
Jest bardzo odporny na zanieczyszczenia powietrza, dlatego często sadzi się go w miastach.
Odmiany świerka serbskiego:
Pendula – odmiana o zwisających pędach
Nana – karłowa forma ogrodowa
Karel – niewielka odmiana kulista
Jodły (Abies)
Jodła pospolita (Abies alba)
Jodła pospolita to jedno z najokazalszych drzew iglastych Europy. Może dorastać do około 50 metrów wysokości.
Igły jodły są płaskie i miękkie, a szyszki rosną pionowo na gałęziach. Gatunek ten preferuje wilgotne i żyzne gleby oraz półcieniste stanowiska.
Odmiany jodły pospolitej:
Pyramidalis – odmiana o wąskiej koronie
Pendula – forma o zwisających gałęziach
Compacta – karłowa odmiana ogrodowa
Jodła koreańska (Abies koreana)
Jodła koreańska jest jednym z najpiękniejszych drzew ozdobnych. Już młode egzemplarze wytwarzają dekoracyjne, fioletowe szyszki.
Drzewo to rośnie stosunkowo wolno i osiąga zwykle do około 10-15 metrów wysokości.
Popularne odmiany jodły koreańskiej:
Silberlocke – igły są skręcone i srebrzyste od spodu
Molli – bardzo gęsta odmiana
Icebreaker – karłowa forma ogrodowa
Modrzewie (Larix)
Modrzew europejski (Larix decidua)
Modrzew europejski jest wyjątkowym drzewem iglastym, ponieważ zrzuca igły na zimę. Wiosną pojawiają się świeże, jasnozielone igły, które jesienią przybierają złoty kolor.
Drzewo to dorasta do około 40 metrów wysokości i jest cenione za bardzo trwałe drewno.
Odmiany modrzewia europejskiego:
Pendula – forma płacząca
Repens – odmiana płożąca
Kornik – karłowa odmiana ogrodowa
Modrzew japoński (Larix kaempferi)
Modrzew japoński jest szybciej rosnący niż modrzew europejski. Ma nieco bardziej niebieskawe igły oraz dekoracyjną korę.
Odmiany modrzewia japońskiego:
Diana – gałęzie są skręcone
Blue Dwarf – karłowa odmiana ogrodowa
Cisy (Taxus)
Cis pospolity (Taxus baccata)
Cis pospolity to bardzo długowieczne drzewo iglaste, które może żyć nawet kilka tysięcy lat. W Polsce jest objęty częściową ochroną.
Cechą charakterystyczną cisa są czerwone osnówki nasion przypominające owoce. Roślina ta dobrze znosi cięcie, dlatego często wykorzystuje się ją do tworzenia żywopłotów.
Popularne odmiany cisa pospolitego:
Fastigiata – wąska, kolumnowa odmiana
Hicksii – bardzo popularna odmiana żywopłotowa
Repandens – płożąca forma ogrodowa
David – odmiana o żółtawych igłach
Jałowce (Juniperus)
Jałowiec pospolity (Juniperus communis)
Jałowiec pospolity może występować jako krzew lub niewielkie drzewo. Tworzy charakterystyczne niebieskawe szyszkojagody wykorzystywane jako przyprawa oraz surowiec zielarski.
Jest bardzo odporny na suszę oraz ubogie gleby.
Popularne odmiany jałowca pospolitego:
Hibernica – kolumnowa forma
Gold Cone – złociste igły
Green Carpet – odmiana płożąca
Arnold – wąska odmiana ogrodowa
Jałowiec sabiński (Juniperus sabina)
Jałowiec sabiński to niski, rozłożysty krzew iglasty często stosowany jako roślina okrywowa. Jest bardzo odporny na suszę i trudne warunki glebowe.
Popularne odmiany jałowca sabińskiego:
Variegata
Blue Danube
Inne drzewa iglaste spotykane w Polsce
Daglezja zielona (Pseudotsuga menziesii)
Daglezja jest jednym z najwyższych drzew iglastych na świecie. W Polsce może osiągać ponad 50 metrów wysokości. Ma charakterystyczne miękkie igły oraz duże szyszki z wystającymi łuskami.
Cedr (Cedrus)
Cedry są w Polsce sadzone głównie w parkach i ogrodach botanicznych. Najczęściej spotyka się:
cedr libański (Cedrus libani)
cedr himalajski (Cedrus deodara)
cedr atlaski (Cedrus atlantica)
Drzewa te są bardzo dekoracyjne i wyróżniają się szeroką, parasolowatą koroną.
Znaczenie drzew iglastych w Polsce
Drzewa iglaste pełnią niezwykle ważną rolę w polskich ekosystemach. Tworzą siedliska dla wielu gatunków zwierząt, chronią glebę przed erozją oraz wpływają na mikroklimat.
Najpopularniejsze drzewa iglaste rosnące w polsce również są wykorzystywane w gospodarce leśnej. Są także jednym z najważniejszych źródeł surowca drzewnego. Drewno iglaste wykorzystywane jest w budownictwie, produkcji mebli, papieru oraz wielu innych gałęziach przemysłu.